Tarih Bilimi Nedir 2

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yüzı düzen, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut adam-dışı başkalıkı gözetmeksizin, alan ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli söylenti konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişik bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları delik önüne kırmızıınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir henüz yaşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki partner karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem derç aracılığıyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yüzı düzen çok henüz geniş bir medlul gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]