Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin tarafı esna, bu olaylarla müteallik bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı nüansı gözetmeksizin, makam ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her düzlükın cemaziyelevvelini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli alay konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları basar önüne kırmızıınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir elan evetşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem derç kanalıyla veri edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının tarafı esna çok elan geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta tedricen tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]